بررسی اصول و مبانی «سیاسی» و «اجتماعی» امیر المؤمنین مأخوذ از نهج البلاغه است. نویسنده ابتدا به بیان ویژگیهای برجسته علی (ع) و کلام آن حضرت در «نهج البلاغه» پرداخته و سپس قلمرو «دین» را در سنت علوی تبیین کرده است. در تعیین قلمرو دین از نگاه «امام علی» (ع) این قلمرو از منظر سیاسی، مدیریت، نظام تربیتی، اقتصادی، فقه و حقوق و عقاید مد نظر قرار گرفته و سیاستها و اهداف آن حضرت در هر یک از این ابعاد بررسی شده است. از نظر نویسنده، علی (ع) به تجربه و نقش آن در فهم دین عنایت دارد و آن را در فهم قلمرو دین مؤثر میداند. رفتار علوی، سیاست علوی و پرسمان اندیشه علوی سه عنوان دیگری است که در کتاب حاضر مورد بحث واقع میشود. در مبحث رفتار علوی به جاذبه و دافعه علی (ع) و مقوله تربیت و موانع آن و روشهای تربیتی از منظر آن حضرت اشاره گردیده است. در بخش سیاست علوی، «اصلاحات» و پیشزمینههای آن از دیدگاه امیر المؤمنین (ع) و وظایف اصلاحگران دینی و اجتماعی تبیین شده و مواضع سیاسی امام علی (ع) در این زمینه مورد بررسی قرار گرفته است. در مبحث پرسمان اندیشه علوی، مبانی مشروعیت «حکومت» و روش حکومتداری از منظر علی (ع) توضیح داده شده است.
